اطلاع رسانی در زمینه فعالیتهای گروه جغرافیای استان زنجان متوسطه 2


گروه جغرافیای استان زنجان

هارتلند کجاست؟


بر اساس تئوری هرتلند هرکس منابع انسانی و فیزیکی اور- آسیا واقع بین آلمان و سیبریه مرکزی در اختیار داشته باشد می تواند جهان را کنترل کند. این تئوری توسط جغرافی دان انگلیسی، سر هالفورد مکیندر (sir hal ford makinder) در مقاله ای در سال 1904 وسپس در کتاب وی در سال 1919منتشر شد. مکیندر قاره های اروپا، آسیا و آفریقا را به عنوان جزیره جهانی می شناخت و آن را به همین نام معرفی کرد.  کلید جزیره جهانی، ناحیه محور یا هارتلند است. وی هارتلند را ناحیه وسیعی می دانست که اقیانوس منجمد شمالی تا نزدیکی کناره های آبی این منطقه ادامه داشت. این ناحیه از غرب به رودخانه ولگا، از شرق به سیبری غربی، از شمال به اقیانوس منجمد شمالی و از جنوب به ارتفاعات هیمالیا، ارتفاعات ایران وارتفاعات مغولستان محدود می شد. ناحیه محور، از هیچ یک از قدرتهای دریایی تهدید نمی شوند.
اساس تز معروف مکیندر این بود که حوزه داخلی اروآسیا منطقه محوری سیاسی جهان است. مکیندر متذکر شد که که این منطقه محوری توسط یک حاشیه هلالی شکل محاصره می شود که خاورمیانه در ان جای دارد. مکیندر از سیاست هایی که موازنه قدرت بین قدرتهای بری و بحری را ایجاد کند حمایت می نمود تا بدین وسیله یک کشور معین نتواند بر هارتلند تسلط بیابد. به هنگام جنگ جهانی دوم مکیندر در تئوری خود توسعه قدرت هوایی وقدرت ایالات متحده آمریکا را که خارجی از جزیره جهانی بود مورد ملاحضه قرار داد.  به عقیده مکیندر اطراف هارتلند را دو ناحیه فرا گرفته اند:
1- هلال داخلی یا حشیه ای که شامل سرزمین هایی است که پشت خشکی اروسیاو کنار اب قرار دارند و قابل دسترسی قدرت دریایی هستند.(موقعیت ساحلی)

2- هلال خارجی یا جزیره ای که شامل جزایر بریتانیا، ژاپن و استرالیا است.
مکیندر بر این باور بود که هارتلند اهمیت اساسی در اورآسیا به عهده دارد. وی در 1919چنین عنوان کرد: «کسی که بر شرق اروپا تسلط یابد بر هاتلند حاکم خواهد بود و کسی که بر جزیره جهانی حاکم باشد بر دنیا مسلط است»

در 1919مکیندر از اینکه آلمان روسیه را کنترل کند و در (1943) از اینکه شوروی آلمان را کنترل کند اعلام خطر کرد. تاثیر نظریه مکیندر در شکل گیری سیاست «سد نفوذ» آمریکا و همینطور در تحلیل نتایج پیوند نزدیک روسیه وچین به چشم می خورد. در آغاز قرن 21 میلادی و با توجه به فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی زمینه های توجه به تئوری مکیندر در سیاست قدرتهای اروپایی، امریکا وچین و روسیه در گسترش سلطه بر مناطق آسیای مرکزی و منطقه خلیج فارس قابل مشاهده است.
منبع :
1- مقاله نظریه های مختلف در جغرافیای سیاسی ، هادی سیفی فرزاد
2- کتاب سیاست و حکومت در خاورمیانه ، دکتر حبیب اله ابوالحس شیرازی ، دکتر ار سلان  قربانی شیخ نشین ، دکتر رضا  سیمبر




| تعداد بازدید: 70