اطلاع رسانی در زمینه فعالیتهای گروه جغرافیای استان زنجان متوسطه 2


گروه جغرافیای استان زنجان

عرضهای اسبی


چرا به ناحیه ی پرفشار جنب حاره عرض های اسبی هم گفته میشود؟

در هر دو سوی خط استوا در عرض جغرافیایی حدود 25-30 درجه شمالی و 30-25 درجه جنوبی کمربند پرفشاری قرار گرفته است.
 که یک دلیل خشک بودن این ناحیه و وجود بیابانهایی همچون افریقا، لوت، نوادا در نیمکره شمالی و کالاهاری و آتاماکا و استرالیا در نیمکره جنوبی وجود این کمربندهای پرفشار است. در اقیانوس‌ها هم این منطقه معروف به منطقه بدون باد معروف بوده، برای گشتی‌های بادبانی به منزله مانعی جهت دست‌یابی به سوی دیگر بوده است.
 دریانوردان و هواشناسان این منطقه را به نام عرض جغرافیایی اسب، Horse Latitude، می‌نامند. بنا بر گفته‌های فرهنگ‌های Americana و Britannica وجه تسمیه این نام یکی از سه صورت زیر است:

1-کشتی‌هایی که از دریای کاراییب،(دریایی در آمریکای مرکزی وبالای آمریکای جنوبی) فراورده‌های منطقه به ویژه اسب را به نیوانگلند(نام ایالتی هم اکنون در کشور آمریکا و همچنین و نام 13ایالت کشور آمریکا قبل از تشکیل این کشور که در غرب اقیانوس اطلس قرارداشت)  می‌بردند، به دلیل نبود باد و به پایان رسیدن علوفه، اسب‌ها را در آب می‌ریختند و پیکرهای شناور و بیجان اسبان وجه تسمیه این منطقه بوده است.
2-به دلیل فراوانی و پرورش اسب در این منطقه به این نام معروف شده است.
3-دریانوردان اسپانیایی می گفته‌اند که، بادهای این ناحیه همچون یک مادیان، پیش‌بینی‌ناپذیرند.

-اما با توجه به کتاب تاریخ هردوت و با توجه به روایت هردوت می‌توان پنداشت که نخستین شخصی که به این مدار بدون باد رسید و آن را کشف کرد، ساتاسپ، دریانورد ایرانی بوده است.
 معنای لغوی واژه ساتاسپ، دارنده یکصد اسب است و پسوند اسب در بسیاری از نام‌های ایران باستان، از جمله، ویشتاسپ، گشتاسپ، جاماسب، بیوراسپ و ... به چشم می‌‌آید. پس از یورش بیگانگان، بسیاری از نوشته‌ها و نوشتارهای دانشمندان ایران، دستخوش نابودی گشت. اما این سفر دریایی شگفت‌انگیز و منطقه بدون باد، همواره در اندیشه و پندار دریانوردان، در هفت دریا، برجای مانده بوده است. اینچنین می‌توان انگاشت که دریانوردان این منطقه را به یاد کاشف و دریانورد ایرانی، منطقه ساتاسپ، می‌نامیده‌اند. این نام می‌توانسته از طریق اندلس مسلمان، به اسپانیا و به تمامی اروپا نفوذ کرده و سرانجام در دوران اقتدار دریایی اروپاییان، به ویژه انگلیسی‌ها، این منطقه با توجه به وجود واژه اسب horse در ریشه لغوی آن، به نام مدار اسبی و یا عرض جغرافیایی اسب؛ Horse Latitude، نامگذاری شده باشد.ساتاسپ هخامنشی و عرض های اسبی!

به گفته هرودوت، در زمان فرمانروایی خشایارشا، ساتاسپ، خواهرزاده داریوش بزرگ، به اعدام محکوم شد. مادر ساتاسپ از خشایارشا خواهش کرد تا مجازات او را تغییر دهند و به مجازاتی که به گفته او سنگین‌تر از مرگ بود، محکوم کنند:
متن هرودوت:
"و او را مامور سازند تا دور افریقا بگردد و به خلیج عربستان (دریای سرخ) بازگردد. خشایارشا این را پذیرفت و ساتاسپ به مصر رفت، از مصریان کشتی و جاشو گرفت و بادبان‌ها را بر افراشت و از ستون‌های هرکول (جبل‌الطارق) گذشت. چون این ستون‌ها را پشت سر گذاشت و دماغه آفریقایی سولئیس (راس‌الحدیق، عرض جغرافیایی 32 درجه و 40 دقیقه شمالی) را دور زد، به سوی جنوب به‌راه افتاد. ولی پس از آنکه چند ماهی بر دریا پیش رفت و هنوز راه درازی در پیش رو داشت، بازگشت و به سوی مصر رهسپار گردید و از مسافرت منصرف شد.
 علت اینکه مسافرت به دور افریقا را به پایان نرساند، بنا به گفته خود وی آن بوده است که به جایی رسیده بودند که دیگر کشتی رو به جلو نمی رفته و بر جای خود متوقف مانده بوده است.
منبع کانال  تاج




| تعداد بازدید: 85